Bonaire PlantengidsDe planten van Bonaire
De planten van BonairePlantenportret 041

Acanthaceae

Zwarte mangroveEen bos van ademwortels aan de rand van het water

Avicennia germinans (L.) L.[1]

Rond zwarte mangrove steken dunne wortels recht uit de modder, als een veld potloodjes. Ze brengen lucht naar het wortelstelsel in de zuurstofarme bodem. Kijk ook naar het grijzige bladondervlak en de kleine witte bloemen.

Leer de plant kennen
Zwarte mangrove met een tapijt van ademwortels.
Zwarte mangrove met een tapijt van ademwortels.
PAPIAMENTUMangel blankuPlaatselijke naam of naamvarianten.
NEDERLANDSZwarte mangroveOok in Nederlandstalige beschrijvingen gebruikt.
ENGELSBlack mangroveEngelse naam.
WETENSCHAPPELIJKAvicennia germinansGeaccepteerde wetenschappelijke naam.

Op Bonaire is Mangel blanku ook voor Avicennia germinans geregistreerd. De gangbare Nederlandse en Engelse namen zijn zwarte mangrove en black mangrove. Witte mangrove, Laguncularia racemosa, is een andere soort.[1][5]

01

Van wortel tot zaad

Zo herken je de plant.

Bekijk blad, bloemen en vruchten samen: één kenmerk vertelt niet het hele verhaal.

01Wortels

Horizontale wortels dragen rechtopstaande ademwortels, pneumatoforen. Die helpen bij gaswisseling wanneer de modder weinig zuurstof bevat.[2]

02Stam & takken

Houtige stammen vertakken tot struiken of bomen; de groei varieert met water, zout en bodem.[1][6]

03Bladeren

Tegenoverstaande bladeren zijn boven groen en onder lichter tot grijzig. Zout kan op het bladoppervlak verschijnen.[2]

04Bloemen

Kleine witte bloemen groeien in groepjes en worden door insecten bezocht.[2]

05Vruchten

De vruchten zijn afgeplat tot eivormig, veel korter dan de lange kiemplanten van rode mangrove.[2]

06Zaden

De jonge plant begint zich al binnen de vrucht te ontwikkelen. Drijvend materiaal kan met water een nieuwe groeiplaats bereiken.[2]

Potloodachtige ademwortels boven de bodem.
Potloodachtige ademwortels boven de bodem.

De ademwortels staan als potloodjes uit de grond. Rode mangrove heeft daarentegen opvallende boogvormige steltwortels.

02

Bonaire & de Antillen

Op Bonaire en de buureilanden.

Zwarte mangrove is een belangrijke soort in Lac. Het bos volgt daar geen overal strak afgebakende gordels: waterstroming, bodemhoogte en zoutgehalte bepalen het plaatselijke patroon.[6]

De plant in haar omgeving.

Ademwortels hebben lucht nodig. Verstopte geulen en extreem zout water kunnen zelfs deze zouttolerante bomen onder druk zetten.[3][4]

Plant & omgeving

Dicht bij het dagelijks leven.

Op Bonaire worden jonge mangroves opgekweekt voor herstel. Bij zwarte mangrove is het verzamelen van vruchtmateriaal afhankelijk van het seizoen.[2]

03

Gebruik door de tijd

Van gebruikshout naar herstel van Lac.

De waarde van een mangrovebos is door de tijd anders bekeken: als leverancier van materiaal en nu ook als levende kustbescherming.

Bonaire · Lac2010Plant & geschiedenis

Ruimte om weer boom te worden.

Een herstelrapport uit 2010 beschrijft sterk begraasde Avicennia-struiken bij Lac. Het voorstel was grazers buiten te houden zodat de kort gehouden struiken weer konden uitgroeien. Herstel betekent dus soms eerst de oorzaak van schade wegnemen.[3]

Florida · Caribische context

Rookhout bij vis.

Een archeologische studie vermeldt zwarte mangrove als hout waarmee vissers in delen van Florida vis rookten. Dit regionale gebruik zegt niet dat dezelfde werkwijze op Bonaire gebruikelijk was.[7]

Bonaire

Water laten bewegen.

Mangrove Maniacs werkt aan open geulen, kwekerijen en herstelplekken. Monitoring helpt bepalen waar aanplant kansrijk is en waar eerst de waterhuishouding moet verbeteren.[4]

04

Plant & dagelijks leven

Gebruik van de plant.

Kust

Levende bescherming.

Wortels en begroeiing helpen sediment vasthouden en bieden leefruimte.[3][4]

Herstel

Kwekerij en aanplant.

Jonge planten worden voor geschikt herstelterrein opgekweekt.[2]

Voedsel & gezondheid

Geen gewone eetplant.

De soort is vooral van ecologische betekenis. Een geregistreerde medicinale toepassing is ons niet bekend.[1][2]

05

Bronnen & verantwoording.

Botaniek, geschiedenis en beeldrechten

Bronnen voor namen, herkenning, plaatselijk gebruik en geschiedenis. Foto’s, makers en licenties staan hieronder.

  1. 01
    Kew · Avicennia germinans ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  2. 02
    Mangrove Maniacs · Kwekerijen ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  3. 03
    Wageningen · Lac Bonaire, 2010 ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  4. 04
    DCNA · Mangrovemonitoring ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  5. 05
    Bonaire · Naamregistratie ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  6. 06
    Bonaire Marine Park · Beheerplan 2006 ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

  7. 07
    Berman · Brandhout in het Caribisch gebied ↗

    Namen, plantkenmerken of het bij de tekst vermelde gebruik en onderzoek.

Foto’s, makers & licenties

Twee verschillende kleurenfoto’s; maker, herkomst en licentie staan per beeld vermeld.

  • Plantenfoto · Jay Brasher · Bonaire · 2023-09-19Jay Brasher · CC BY 4.0 · Bron
  • Herkenningsdetail · Pål A. Olsvik · Bonaire · 2009-11-17Pål A. Olsvik · CC BY 4.0 · Bron

De oorspronkelijke licentie blijft van toepassing op de betreffende foto; zij geldt niet automatisch voor de volledige website.

Bijgewerkt: 28 september 2026